شی جینپینگ، رئیسجمهور چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه قرار است روز دوشنبه برای شرکت در اجلاس دو روزه سازمان همکاری شانگهای وارد بیشکک، پایتخت قرقیزستان شوند. این نشست در شرایطی برگزار میشود که برخی اعضای این سازمان درگیر جنگ هستند و شماری دیگر نیز با پیامدهای اقتصادی و تجاری تحریمهای غرب مواجهاند.
به گزارش ایسنا، رهبران ایران، هند و پاکستان نیز در این اجلاس حضور خواهند داشت. نشست امسال در حالی برگزار میشود که تنش میان برخی اعضای سازمان همکاری شانگهای و کشورهای غربی بر سر جنگ، تحریمها و مسائل تجاری افزایش یافته است.
مسکو و پکن قصد دارند از این نشست برای تقویت همکاری میان اعضا و معرفی سازمان همکاری شانگهای به عنوان یکی از قطبهای مهم منطقهای در برابر نفوذ غرب استفاده کنند.
شی جینپینگ امروز، یکشنبه، برای حضور در این اجلاس راهی بیشکک میشود. هیئت همراه رئیسجمهور چین شامل پنگ لییوان، همسر او، کای چی، عضو کمیته دائمی دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و وانگ یی، وزیر امور خارجه این کشور است.
در میان رهبرانی که حضور خود را در اجلاس به میزبانی سادیر جپاروف، رئیسجمهور قرقیزستان، تأیید کردهاند، نام ولادیمیر پوتین، مسعود پزشکیان، نارندرا مودی، نخستوزیر هند و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان دیده میشود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، حدود ۱۲ رئیس دولت در بیشکک گردهم میآیند تا بیستوپنجمین سالگرد تأسیس سازمان همکاری شانگهای را گرامی بدارند. این سازمان در حال حاضر ۱۰ عضو دارد که شامل چین، روسیه، ایران، هند، پاکستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان است.
در حاشیه این اجلاس نیز دیدارهای دوجانبه میان رهبران کشورهای عضو برنامهریزی شده است. یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه، اعلام کرده است که پوتین در جریان حضور خود در بیشکک با مسعود پزشکیان، شی جینپینگ و شماری دیگر از رهبران دیدار خواهد کرد.
دیدار رؤسای جمهور ایران و روسیه در شرایطی انجام میشود که روابط تهران و مسکو در سالهای اخیر، بهویژه در حوزههای اقتصادی و نظامی، توسعه یافته است. جنگ اوکراین و تحریمهای گسترده غرب علیه روسیه و ایران نیز از عوامل مؤثر بر افزایش همکاریهای دو کشور بوده است.
این اجلاس همچنین در شرایطی برگزار میشود که تنش میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد و واشنگتن در ماههای اخیر فشارهای تحریمی علیه ایران و شرکای اقتصادی آن را افزایش داده است. چین که یکی از مهمترین خریداران نفت ایران به شمار میرود، نیز در برابر اقدامات آمریکا بر دفاع از منافع خود تأکید کرده است.
سازمان همکاری شانگهای در ابتدا با هدف توسعه همکاریهای اقتصادی و امنیتی در آسیای مرکزی شکل گرفت، اما در سالهای اخیر دامنه فعالیت و اهمیت سیاسی آن افزایش یافته است. این سازمان اکنون علاوه بر اعضای اصلی، تعدادی شریک گفتوگو و دو کشور ناظر نیز دارد.
ترکیه، عربستان سعودی و قطر از جمله شرکای گفتوگوی این سازمان هستند و افغانستان و مغولستان نیز در جایگاه کشورهای ناظر قرار دارند.
سازمان همکاری شانگهای مدعی است اعضای آن در مجموع حدود ۴۰ درصد جمعیت جهان و نزدیک به یکچهارم تولید ناخالص داخلی جهان را نمایندگی میکنند. با وجود این، این سازمان تأکید دارد که ائتلافی علیه کشورهای دیگر نیست.
با این حال، مسکو و پکن در سالهای اخیر از نشستهای این سازمان برای تأکید بر ضرورت ایجاد نظم جهانی چندقطبی و مقابله با یکجانبهگرایی آمریکا استفاده کردهاند.
پوتین و شی جینپینگ بارها در سخنرانیهای خود در نشستهای سازمان همکاری شانگهای، سیاستهای غرب را مورد انتقاد قرار دادهاند. در اجلاس سال گذشته نیز رئیسجمهور روسیه غرب را به تحریک جنگ در اوکراین متهم کرد و رئیسجمهور چین نیز از آنچه «اقدامات ارعابآمیز» واشنگتن خواند، انتقاد کرد.
رهبران کشورهای عضو در نشستهای پیشین همچنین بر احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر و تقویت همکاریهای چندجانبه تأکید کردهاند.
اکنون اجلاس بیشکک در شرایطی برگزار میشود که جنگ اوکراین، تنشهای منطقهای، تحریمهای اقتصادی و رقابت فزاینده میان قدرتهای بزرگ، فضای بینالمللی را پیچیدهتر از گذشته کرده است. در چنین شرایطی، حضور همزمان رهبران ایران، روسیه و چین میتواند اهمیت سیاسی این نشست را افزایش دهد و سازمان همکاری شانگهای را بیش از گذشته در کانون توجهات بینالمللی قرار دهد.
نظر شما